İnsan türlerinin primatlardan ayrışması ve hominan özelliklere evrilmesi- dönüşmesi aşağı yukarı 300 bin yıl kadar bir zamanı bulmaktadır.
Bu üç yüz bin yılın takriben 230 bin yıllık bölümünde insan türlerinin tümü içgüdülerle hareket eden, bilinçten yoksun, düşüncede soyutlamaya gidemeyen, bilgiden yoksun, bilişsel beceri geliştiremeyen canlı formlar olarak gezegende daha çok toplayıcılıkla açlığını gideriyor ve yaşamda kalıyordu.
Kendisinden güçsüz canlıları toplamak- yakalamak ve yemek te kendini doyurma yollarından biriydi. Hareketli canlıları yakalamak ve yemek, yani avcılık işi, kök ve meyve toplayıcılığının yanı sıra geçinmenin iki ana biçiminden biriydi.
Özllikle yetmiş bin yıl önce insan türlerinin içinden bir tür olan günümüz insanının atası Homo Sapiens adını verdiğimiz türün düşüncede soyutlama yeteneğini edinmesi ve bir sıçrama olarak bunun bilişsel beceriye evrilmesi avcılığın öne çıkmasına ve beslenmenin en önemli biçimine dönüşmesine yol açtı.

Avcılık ve hazırdaki ot kökleri ve meyveleri toplama işi insan türünün ana uğraşlarından biri idi.
Bu uğraş ve iş yaşamda kalmak ve beslenmek için, kendisini dayatan biyolojik temel güdünün doyurulması- açlık hissi ve sancısının giderilmesi için bir zorunluluk idi.
Bu gaye ve zorunluluk kapsamında insan türü sürekli hareket halinde olan, belli bir coğrafyada sürekli av ve ot kökü ve meyve arayan bir canli türüydü.
Açlığı giderme iş ve uğraşı dışında ikinci bir iş ve uğraşı ise üreme faaliyeti idi.
Bu ikincisi de biyolojik temel güdülerden olan üreme-çiftleşme istek ve arzusunun sonucunda gelişiyordu. Neredeyse av ve toplama kadar zaman ve emek gerektiriyordu.
Üreme fazlaydı. Sürekli çiftleşen eril ve dişil insanlar neredeyse her yıl bir çocuk yapmalarına rağmen bir türlü nüfusta belirgin bir artış olmuyordu.
Çünkü her doğanı yaşatma imkan, bilgisi ve becerisi yoktu.
Bir yandan bilgi yokluğu, bir yandan yırtıcılara yem olma, bir yandan gelişen salgın hastalıklar ve açlık- yokluk belası ve son olarak da başka insan gurupları ile birbirini öldürme gibi nedenlerden dolayı onlarca doğan çocuktan ancak biri- ikisi yaşamaya devam edebiliyordu.

Hal böyle olunca nufusun çoğalması neredeyse imkansız hale geliyordu.

Bu durum gezegende bir düzine kadar olan insan formlarından biri olan Homo sapiens formunun yetmiş bin yıl önce bilişsel beceriyi geliştirmesine kadar sürmüştür.
Bilişsel beceriyi geliştiren insan homo sapiens bu beceri sayesinde varlığını sürdürme olanağına kavuşurken kendisi dışında bir düzine kadar insan türü ise tutunamayıp selekte olmuş tükenip yok olmuştur.
Bilişsel becerinin gelişmesi biraz daha yaşamda tutunma şansını artırmış ise de ( yani kendisinden güçlü yırtıcılara av olmaktan kurtulma konusunda biraz şansı artsa da) günün sonunda açlık ve salgın hastalık belası sürdüğünden insanın kırımı- ölümü sürüyor ve nüfus artışı çok az olabiliyordu.
Geceli gündüzlü çiftleşen- üreme faaliyeti yapan
insan türünün nufusunun artışı için gerekli koşullar, ancak ve ancak toplumsal iş bölümlerinin öğrenilmesi ve bu iş bölümlerine doğrudan bağlı olarak, yerleşik hayata geçilmesi ile oluşmuştur.

Hayvancılığın ve tarımın öğrenilmesi insan türünün tarihinde en büyük dönemeçlerden biridir.
Açlık belası en büyük belalardan biriydi ve tarım ile hayvancılığın öğrenilmesi bu belanın giderilmesinde en önemli yeteneğin edinilmesi anlamına geliyordu.
Bu işler – hayvancılık ve tarım bilgi ve becerisi, insan türünün tümüyle yok olmasının önünü kesmiş ve türümüzün devamlılığı için sağlam bir temel oluşturmuştur.

Devam edecek

Doğan Karaağaç