Son zamanlarda adından çok sık söz ettiren Tülüşah hakkındaki bazı bilgiler ve abartılı paylaşımlar benim gibi bitkileri çok seven birini oldukça üzdü.

Bilimsel adı Rhaponticoides Mykalea olan ve adını, Milli Park’ın da bulunduğu Samson Dağları’nın antik isminden alan Tülüşah (Aydın Gaşağı), IUCN (Uluslararası Doğa Koruma Birliği) Tehlike Kategorisi’nde “CR” (Çok Tehlikede) olarak yer alıyor.

‘Çok tehlikede’ akademik literatürde ne anlama geliyor onu da araştırdım:

“Akademik literatürde “çok tehlikede” ifadesi veya buna karşılık gelen “tehlikede” kavramı, temel olarak incelenen bir popülasyonun, türün veya ekosistemin yok olma riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade eder. Bu kavram farklı disiplinlere göre özel ölçek ve tanımlarla kullanılıyor. Simgesi ise, CR.”

Kuşadası’nın simgesi olarak görülen endemik bir bitkinin yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olması ne yaman bir çelişki.

Dünya Çevre Günü dolayısıyla Tülüşah’ın gündeme gelmesi önemli.

Ancak, Kuşadası’na özgü sadece Tülüşah gibi bir endemik bitki yok.

10 endemik bitkinin 10’unun da aynı ciddiyetle ele alınıp, korunması gerekiyor.

Örneğin; Çan çiçeği, Ölmez Çiçeği, Ebe Gümeci, Kıyı Sarımsağı, Nakil Çiçeği, Kilikya Kırçanı, Sığırkuyruğu, Damkoruğu, Tavşan Topuğu da aynı ilgiyi görmeli.

Tülüşah’ın öne çıkması, diğer bitkileri gölgede bırakmamalı.

“Kuşadası’na özgü başka endemik bitki yok” algısı yaratılmamalı.

Bazen bir iş yaparken, bir çok yanlış algıyı da çoğaltabiliyoruz.

Kuşadası’nda endemik bitki çok. Ama keşfedilmeyi bekliyor.

Eğer gerçekten çevreci isek, yenileri keşfedilmeli.

Tek bir isim üzerinden yanlış algı yürütülmemeli.

Evet; Tülüşah için mücadeleye devam ama diğer endemik bitkilere de haksızlık yapmadan, araştırmaya, incelemeye devam etmeliyiz.